در سالهای اخیر، ارتباط با جهان بیرون بهتدریج از یک امکان ساده به بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره انسان تبدیل شده است. اینترنت، تلفن همراه و شبکههای اجتماعی نهتنها ابزار تبادل اطلاعاتاند، بلکه نقش مهمی در شکلگیری احساس امنیت، هویت اجتماعی و حتی آرامش روانی ما ایفا میکنند. انسان معاصر عادت کرده است که در هر لحظه بداند در دنیای اطراف چه میگذرد، با دیگران در تماس باشد و در جریان رویدادها قرار بگیرد. در چنین شرایطی، قطع ناگهانی ارتباط، آن هم بدون اطلاع قبلی، تجربهای فراتر از یک اختلال فنی ساده است و میتواند پیامدهای عمیق روانی بهدنبال داشته باشد. در هفتههای اخیر، وابستگی ما به اینترنت و تلفن بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داد؛ جایی که همزمان با اعتراضات سراسری در کشور، دسترسی به اینترنت برای حدود سه هفته بهطور گسترده محدود یا بهطور کامل قطع شد. در برخی مناطق، این اختلال تنها به اینترنت محدود نماند و قطع آنتن تلفن همراه نیز گزارش شد؛ بهگونهای که امکان برقراری تماس تلفنی ساده نیز در برخی ساعتها از بین رفت. تجربهی زیستن در چنین شرایطی، بدون ارتباط با جهان بیرون و بدون اطمینان از وضعیت نزدیکان، فشار روانی قابل توجهی بر افراد وارد کرد. همین تجربه جمعی و پیامدهای آن بر زندگی روزمره و سلامت روان، باعث شد تا این مقاله را بنویسیم و جزییاتی از تاثیر قطع اینترنت بر مردم را بررسی کنیم.
تأثیر قطع ناگهانی اینترنت و تلفن بر روان انسان
وقتی اینترنت و تلفن قطع میشود، نخستین واکنش بسیاری از افراد، احساس اضطراب و بیقراری است. ذهن انسان به جریان مداوم اطلاعات وابسته شده و نبود این جریان، حالتی از خلأ و ناآرامی ایجاد میکند. فرد ناگهان با این پرسشها روبهرو میشود که آیا اتفاقی افتاده است، آیا دیگران در امنیت هستند و آیا خود او از خطری بیخبر مانده است. این وضعیت، بهویژه در جوامعی که تجربهی بحران، ناامنی یا اختلالهای گسترده را داشتهاند، شدیدتر بروز میکند؛ زیرا ذهن بهطور ناخودآگاه بدترین سناریوها را بازسازی میکند و ندانستن، به منبع ترس تبدیل میشود.
در کنار اضطراب، احساس از دست دادن کنترل نیز بهسرعت شکل میگیرد. از طریق ارتباط، انسان میتواند واکنش نشان دهد، کمک بخواهد یا دستکم از وضعیت خود و دیگران آگاه شود. قطع ارتباط این امکان را از فرد میگیرد و او را در موقعیتی قرار میدهد که گویی اختیار از دستش خارج شده است. این احساس ناتوانی، میتواند به درماندگی روانی یا حتی خشم منجر شود. بسیاری از افراد در چنین شرایطی دچار کلافگی، عصبانیت و بیحوصلگی میشوند؛ واکنشی که ریشه در ناتوانی برای تغییر شرایط دارد.
از سوی دیگر، قطع ارتباط ناگهانی، وابستگی پنهان انسان مدرن به گوشی و شبکههای اجتماعی را آشکار میکند. برای بسیاری، گوشی هوشمند تنها وسیلهی تماس نیست؛ بلکه ابزاری برای کاهش استرس، فرار از تنهایی و دریافت تأیید اجتماعی است. پیامها، اعلانها و حتی مرور بیهدف شبکههای اجتماعی، به نوعی عادت آرامبخش تبدیل شدهاند. وقتی این عادت ناگهان قطع میشود، فرد ممکن است احساس خلأ، بیقراری یا حتی نوعی «ترک روانی» را تجربه کند؛ احساسی که نشان میدهد وابستگی ما به ارتباط دیجیتال، فراتر از آن چیزی است که تصور میکنیم.
قطع اینترنت و تلفن همچنین میتواند احساس انزوا و جداافتادگی از جهان را تقویت کند. انسان ذاتاً موجودی اجتماعی است و آگاهی از حضور در یک شبکهی ارتباطی، به او حس معنا و تعلق میدهد. وقتی این شبکه از دسترس خارج میشود، حتی اگر فرد در کنار خانواده یا اطرافیان باشد، ممکن است احساس کند از جریان اصلی زندگی عقب مانده یا نادیده گرفته شده است. این احساس بهخصوص برای افرادی که روابط کاری، عاطفی یا اجتماعیشان به ارتباط آنلاین وابسته است، عمیقتر و آزاردهندهتر خواهد بود.
با این حال، تجربهی قطع ارتباط همیشه تنها پیامدهای منفی ندارد. در برخی موارد، پس از گذر از شوک اولیه، نوعی آرامش تدریجی پدیدار میشود. نبود بمباران خبری و کاهش حجم اطلاعات ورودی، به ذهن فرصت میدهد تا آرامتر شود. بعضی افراد متوجه میشوند که توجهشان به محیط اطراف، گفتوگوهای حضوری و حتی افکار درونیشان بیشتر شده است. این تجربه میتواند آینهای باشد که نشان میدهد چگونه ارتباط دائمی، هرچند مفید، گاهی به منبع فشار روانی تبدیل میشود.
در نهایت، قطعی ارتباط در دنیای امروز، آزمونی برای تابآوری روانی انسان معاصر است. این تجربه نشان میدهد که چقدر احساس امنیت و کنترل ما به اتصال دائمی گره خورده و نبود آن چگونه میتواند اضطراب، خشم یا انزوا ایجاد کند. در عین حال، یادآور این نکته است که بازنگری در رابطهی ما با فناوری و ایجاد تعادل میان ارتباط دیجیتال و زندگی واقعی، ضرورتی انکارناپذیر است. شاید مسئله این نباشد که اینترنت همیشه در دسترس باشد، بلکه این است که انسان بتواند در نبود آن نیز، تعادل روانی خود را حفظ کند. در مقالهای دیگر به بررسی عملکرد فیلترشکنهای رایگان کانفیگی و امنیت کاربران پرداختهایم که میتوانید مطالعه کنید.
تأثیر قطع اینترنت و تلفن بر زندگی روزمره
۱. اختلال در اطلاعرسانی و افزایش شایعات
در دوران قطعی اینترنت و تلفن، دسترسی مردم به اخبار رسمی و معتبر از بین میرود. این خلأ اطلاعاتی معمولاً با شایعات، اخبار نادرست و ترس جمعی پر میشود که میتواند آرامش روانی جامعه را بهشدت مختل کند.
۲. به خطر افتادن جان افراد در شرایط اضطراری
در زمان جنگ یا در روزهای اعتراضات، ارتباط سریع با اورژانس، آتشنشانی، مراکز درمانی و نیروهای امدادی حیاتی است. قطع تلفن و اینترنت میتواند باعث تأخیر در امدادرسانی و حتی از دست رفتن جان انسانها شود.
۳. آسیب جدی به سلامت روان
بیخبری از وضعیت خانواده و دوستان، بهویژه برای افرادی که عزیزانشان در مناطق پرخطر هستند، اضطراب، استرس و احساس ناامنی شدیدی ایجاد میکند. این فشار روانی در بلندمدت میتواند به مشکلات جدیتری منجر شود.
۴. فلج شدن کسبوکارها و خدمات حیاتی
بسیاری از کسبوکارها، بانکها، حملونقل، فروشگاهها و خدمات آنلاین به اینترنت وابستهاند. قطع ناگهانی اینترنت میتواند زنجیره تأمین، پرداختها و خدمات ضروری را مختل کرده و خسارات اقتصادی گستردهای بهجا بگذارد.
۵. اختلال در انجام کارهای روزمره
بسیاری از امور روزانه مانند پرداخت قبوض، خرید آنلاین، استفاده از مسیریابها، رزرو خدمات و حتی دسترسی به حسابهای بانکی به اینترنت وابسته است. قطع اینترنت این روندهای ساده را به فعالیتهایی زمانبر و پراسترس تبدیل میکند.
۶. اختلال در کار و تحصیل
دورکاری، آموزش آنلاین، ارسال فایلها، جلسات مجازی و دسترسی به منابع آموزشی بدون اینترنت عملاً غیرممکن میشود. این موضوع میتواند باعث عقبافتادن از کار یا درس و کاهش بهرهوری افراد شود.
اولین باشید که نظر می دهید